125.000 người Ấn Độ đã đợi từ 4h sáng hôm 24/2, nhảy múa khi đeo mặt nạ hình Trump và Thủ tướng Narendra Modi tại sân vân động Sardar Patel ở bang Ahmedabad. Tên và ảnh của Trump xuất hiện trên hàng chục màn hình và biểu ngữ khắp sân vận động. Cảnh tượng giống như Trump đang dự một cuộc mít tinh vận động tranh cử ở miền Trung Tây nước Mỹ.
Trump thích được tán dương, thích những màn chào đón long trọng và Modi đã khiến ông rất chấp thuận. "Chúng tôi sẽ nhớ mãi sự hiếu khách tuyệt này", Trump nói trong tiếng reo hò của đám đông khi bà Melania ngồi kế bên. "Từ ngày này trở đi, Ấn Độ sẽ luôn giữ một vị trí đặc biệt trong trái tim chúng tôi".
|
|
Tổng thống Mỹ Trump (trái) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại sân vân động Sardar Patel ở bang Gujarat |
Trump tụng ca Modi là một lãnh đạo "cực kỳ thành công", nhắc đến các tiến bộ đạt được dưới thời Thủ tướng Ấn Độ như đem điện đến vớ ngôi làng hay thêm 320 triệu người có kết nối Internet. "Năm ngoái, hơn 600 triệu người đã đi bầu cử và trao cho ông một thắng lợi áp đảo chưa từng có trong cuộc bầu cử dân chủ lớn nhất từng được tổ chức trên Trái đất", Tổng thống Mỹ nói.
Tanvi Madan, chuyên gia từ Viện Brookings, nói rằng chuyến thăm của Trump giúp Modi xóa nhòa các tin bị động khi ông đang đối mặt một số thách thức, tiêu biểu là việc đảng của ông thất bại trong cuộc bầu cử địa phương ở New Delhi. "Trump trình diễn.# ông là một người trầm tĩnh, một lãnh đạo sạch và là người cống hiến vì nhân dân. Ông Modi bằng lòng khi nhận những lời khen này", bà nói.
Trên sàn diễn, hai lãnh đạo liên tiếp trao nhau những cái ôm và Modi cũng dành nhiều lời khen cho khách quý của mình. "Tổng thống Trump nghĩ lớn và thế giới biết ông đã làm gì để thực hiện giấc mơ Mỹ", Modi nói.
Giới chuyên gia cho rằng chuyến thăm cấp nhà nước trước hết của Trump đến Ấn Độ diễn đạt mối quan hệ ngày càng mật thiết giữa Washington và New Delhi, trong bối cảnh Trung Quốc đang tăng cường ảnh hưởng ở Nam Á. Việc Trump dành thời kì đến Ấn Độ trong năm bầu cử là một thắng lợi lớn cho nhà nước này, Richard Rossow, chuyên gia từ trọng điểm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington, nhận xét.
Trong bài phát biểu, Trump nhắc đến việc vài tháng trước hai nước lần trước tiên tập trận chung trên không, trên bộ và trên biển và tỏ tường mong muốn tăng cường khả năng quân sự của Ấn Độ. "Mỹ mong muốn cung cấp cho Ấn Độ một số thiết bị quân sự tốt nhất và đáng gờm nhất hành tinh", ông nói và nhấn mạnh Mỹ ngày 25/2 bán trực thăng quân sự tối tân và các thiết bị khác trị giá ba tỷ USD cho Ấn Độ.
Ấn Độ vốn là khách hàng khí tài quốc phòng lâu năm của Nga. Nhưng trong những năm gần đây, New Delhi ký kết ngày một nhiều thỏa thuận quốc phòng với Washington, tổng trị giá 17 tỷ USD kể từ năm 2007. Ấn Độ là một trong 5 quốc gia ăn tiêu quân sự hàng đầu năm 2018, cùng với Mỹ, Trung Quốc, Arab Saudi và Pháp.
"Tôi tin rằng Mỹ nên là đối tác quốc phòng hàng đầu của Ấn Độ. Chúng ta sẽ cùng nhau bảo vệ chủ quyền, an ninh, bảo vệ một khu vực Ấn Độ - thăng bình Dương tự do và rộng mở cho con em và nhiều đời sắp tới", Trump nói.
Chính quyền Trump đã dùng thuật ngữ Ấn Độ - thanh bình Dương thay vì châu Á - thái hoà Dương như các chính quyền tiền nhiệm, khi họ tìm cách đối trọng sức mạnh đang lên của Trung Quốc trong khu vực. Chiến lược Ấn Độ - thăng bình Dương sẽ đặt Ấn Độ vào vị trí trọng tâm.
Trong khi đó, Trung Quốc khiến Ấn Độ phải dè chừng khi đang gia tăng sức ảnh hưởng ở khắp Nam Á và khu vực Ấn Độ Dương. Hải quân Trung Quốc hoạt động mạnh ở khu vực Ấn Độ Dương và đã điều tàu ngầm đến đây. Trung Quốc cũng đang tích cực xây dựng quan hệ với Sri Lanka, Pakistan, Nepal, Bangladesh và Maldives.
"Trung Quốc là sợi dây gắn kết Mỹ - Ấn với nhau, chí ít là về mối quan hệ quốc phòng và an ninh", Rossow nói.
Trong chuyến thăm Ấn Độ, Trump đã chỉ trích Trung Quốc vài lần dù không trực tiếp nêu tên nước này. Ông ám chỉ những nghi ngờ của Washington về bảo mật công nghệ 5G của Trung Quốc. "Chúng tôi đã đàm luận về tầm quan yếu của việc bảo mật mạng 5G và nhấn mạnh công nghệ này cần được dùng như một công cụ phục vụ tự do, tiến bộ, thịnh vượng, chứ không phải là để đàn áp và kiểm duyệt", Trump nói.
Michael Kugelman, phó giám đốc tại Trung tâm Wilson, nói rằng tuyên bố của Tổng thống Mỹ không gây bất thần. "Trung Quốc đích thực phủ bóng lên mối quan hệ này. Bạn có thể nhắc đến các giá trị chung, về tình bạn giữa Modi và Trump, nhưng bản tính ích lợi là điều khiến hai nước xích lại gần nhau", ông nói. "Cả hai nước đều coi Trung Quốc như một mối lo ngại".
Trong bài phát biểu tại sân vận động, Trump gọi Modi là một "nhà thương lượng cứng rắn" và cuối cùng Trump ra về trắng tay mà không có thỏa thuận thương mại nào được ký. Vẫn còn nhiều dị đồng trong lĩnh vực kinh tế giữa hai nước khi chính sách "Nước Mỹ trên hết" của Trump cụt với chủ trương tăng cường năng lực nội địa "Make in India" của Modi.
Ấn Độ năm ngoái là một trong những quốc gia bị Trump áp thuế nhập cảng với mặt hàng thép và nhôm, tuần tự là 25% và 10%. Tổng thống Mỹ cũng loại nhiều mặt hàng Ấn Độ khỏi chương trình ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP). Đây được xem là nuốm của ông chủ Nhà Trắng trong việc cắt giảm thâm hụt thương nghiệp 25 tỷ USD với nền kinh tế lớn thứ ba châu Á. Thủ tướng Modi, người đang cầm thúc đẩy nền kinh tế vốn bị lạm phát và thâm hụt ngân sách càng ngày càng lớn, cũng đáp trả lại mức thuế cao hơn đối với hàng hóa Mỹ, trong đó có mặt hàng hạnh nhân California trị giá 600 triệu USD.
Tuy nhiên, Madan nói rằng kết quả này không hoàn toàn âm u. "Chuyến thăm chí ít sẽ giúp Ấn Độ không nằm trong tầm ngắm siết gọng kềm của chính quyền Trump khi các cuộc thương thảo về thỏa thuận thương mại tiếp diễn ra", bà nói.
Madan tin rằng chuyến thăm đã thành công vì "bạn không thể trông mong lúc nào cũng đạt được một thỏa thuận hoành tráng".
Người dân Ấn Độ cũng có quan điểm na ná. "Họ không đạt được thỏa thuận nào cũng không sao cả", Mahesh Banker, thầy thuốc 50 tuổi tham dự cuộc mít tinh hôm 24/2, nói. "Ấn Độ đang tỏa sáng và Mỹ nhận ra vẻ đó. Đó là toàn bộ những gì quan trọng".
Phương Vũ (Theo CNBC/BBC )
0 nhận xét:
Đăng nhận xét