Sự trống trải và heo hút đang phủ bóng lên châu Âu hào nhoáng, khi những quảng trường và sân vận động lớn vắng tanh. Các bảo tàng, nhà hàng và quán bar sang cũng đóng cửa. Nỗi bất an, sợ hãi và chia rẽ ngày càng gia tăng trong cộng đồng.
Sau khi chứng kiến Covid-19 hoành hành tại Trung Quốc trong sự nhạt hoét, châu Âu dường như đang hoảng sợ vì tình hình tại Italy. Nhiều quốc gia hốt nhiên áp lệnh hạn chế đi lại, như Tây Ban Nha , Czech đề nghị người dân hạn chế ra khỏi nhà, hay Đức kiểm soát biên thuỳ với các nước láng giềng. Tình trạng này khiến ý tưởng về một châu Âu kết đoàn và không biên cương trở thành xa vời.
"Nghịch lý của một chủng virus xuyên biên giới là các giải pháp đòi hỏi phải có sự ngăn cách, không chỉ giữa các quốc gia, mà còn cả bên trong lãnh thổ", Nathalie Tocci, cố vấn của Liên minh châu Âu (EU), cho hay. Cùng với việc Italy đang và nhiều nước kiểm soát nhập cảnh, dân châu Âu đang bị ảnh hưởng bởi loạt lệnh hạn chế đi lại.
|
|
Người dân đứng bên Quảng trường St. Peter, Vatican hôm 15/3 trong lúc Italy đang phong tỏa toàn quốc. Ảnh: Reuters . |
"Vấn đề giờ đây không chỉ là biên giới giữa các nước mà còn là giữa các cá nhân chủ nghĩa", Ivan Krastev, chuyên gia tại Trung tâm Chiến lược Tự do ở Sofia, Bulgaria, nhận xét. "Mọi người xung quanh đều có khả năng là mầm bệnh. Họ có thể không biết mình đang gây nguy hiểm cho người khác. Người duy nhất không ẩn chứa mối đe dọa là đứa ở nhà".
Cuộc sống của người dân châu Âu, nơi vẫn kiêu hãnh về sức mạnh của khoa học công nghệ, cũng như thiết chế và nền dân chủ, bỗng xáo trộn. Những nụ hôn chào hỏi và cái ôm khi cổ vũ hoặc yên ủi trở nên mối nguy hiểm tiềm tàng. Mọi người phải dè chừng cả láng giềng hoặc chính gia đình mình.
Tuy nhiên, cố vấn Tocci lưu ý rằng những biện pháp phong tỏa sẽ không có tác dụng nếu thiếu sự phối hợp giữa các nước. Thêm vào đó, việc dựng "vách ngăn" trên thực tiễn không còn tạo ra được nhiều dị biệt, bởi "quân thù vô hình" đã len lỏi vào bên trong, bình luận viên Steven Erlanger của NY Times nhận định.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 13/3 tuyên bố châu Âu đang là tâm Covid-19 toàn cầu và cảnh báo không thể dự đoán được đỉnh dịch. Hôm 15/3, ba nước châu Âu chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất của Covid-19 là Italy, Tây Ban Nha và Pháp đều ghi nhận số người chết vì nCoV kỷ lục trong một ngày, nâng tổng số ca tử vong ở các nước này lên lần lượt là hơn 1.800, gần 300 và gần 130.
Tình hình tại Anh cũng ngày một gây lo ngại, khi số ca nhiễm đã gần 1.400 với hơn 30 người chết. Theo tài liệu mật của Cơ quan Y tế Công cộng Anh được Guardian tiết lậu, 80% dân số nước này có thể nhiễm nCoV trong 12 tháng tới. "Tối đa 15% dân số, tương đương , sẽ phải nhập viện điều trị", tài liệu có đoạn.
"Cảm xúc bao trùm bây chừ là sợ hãi. Khủng hoảng Covid-19 khiến nỗi bất an và lo sợ ngày càng chồng chất, đồng thời gia tăng sự hoang mang về một thế giới đang chuyển mình quá nhanh. Bạn có thể nhiễm bệnh chỉ vì đặt tay lên nắm cửa. Đó là cực điểm của nỗi sợ", nhà khoa học chính trị người Pháp Dominique Moisi, nhận định.
Ông cho rằng trước một "quân thù vô hình", việc huy động xã hội dù khó khăn nhưng vô cùng cần thiết. "Paris từng mất 150 mạng người trong một đêm hồi năm 2015 vì khủng bố. Sự việc thật tàn bạo, nhưng nó hữu hình. Trong khi đó, số người chết chung cục vì nCoV sẽ cao hơn rất nhiều và nó vô hình", Moisi nói.
Các chính phủ châu Âu từng rứa kêu gọi người dân bình tĩnh trước nạn khủng bố giờ đây lại đối mặt với nhiệm vụ khó khăn khác. Đó là làm thế nào để khiến công chúng sợ hãi và hành động vì lợi. chung.
Năm 2003, nhà triết học Mỹ gốc Pháp George Steiner, người từ trần tháng trước ở tuổi 90, viết một bài luận nổi tiếng có tên "Tư tưởng của châu Âu". Theo ông, bản sắc văn hóa châu Âu bao gồm những quán cà phê, nơi mọi người gặp gỡ và giao lưu, thêm vào đó là nếp thích đi bộ trên những quảng trường và con phố nhỏ đông đúc.
Chuyên gia Krastev chỉ ra rằng giữa lúc dịch bệnh hoành hành, các quán cà phê phải đóng cửa, trong khi quảng trường và đường phố hầu như không có bóng người. thành thử, hai nét văn hóa trên đều bị phá hủy, dẫn đến cảm giác bị cô lập và trơ trọi của người dân.
Tuy nhiên, không khí âm u ở châu Âu đôi khi được "phá băng" nhờ những hành động bất thần, diễn đạt tính nhân bản và sự kết đoàn, cố vấn Tocci cho hay. Người dân Italy đã cùng nhau hát từ những ban công tách biệt, song song diễn tả lòng cảm kích với đội ngũ viên chức y tế đang dốc sức làm việc.
"Điều tốt đẹp ở đây là dịch bệnh không dẫn đến tình trạng dị đồng. Mọi người sợ hãi, nhưng hầu như đều thể hiện bổn phận và kết đoàn. Có rất nhiều thông điệp được san sớt, trong đó có những câu đầy hí hước", Tocci nói. Bản thân bà cũng khám phá ra những khía cạnh hăng hái của lệnh phong tỏa, như có thêm thời gian cho con cái và gia đình.
Chuyên gia Krastev, người đang sống tại Vienna, Áo, đang trù trừ giữa việc ở lại hay đưa cả gia đình tới tạm cư ở Bulgaria, nơi hệ thống y tế yếu hơn nhưng dịch bệnh tuồng như bớt nghiêm trọng hơn.
Đâu là nơi an toàn hơn có lẽ cũng là câu hỏi chung của bít tất người di trú. Con gái Krastev vừa trở về từ Tây Ban Nha và không hiểu tại sao phải rời nước này. "Tôi nói với con bé rằng Tây Ban Nha mà nó thương tình sẽ biến mất trong vòng 48 giờ nữa", ông kể lại.
Ánh Ngọc (Theo NY Times, ABC )
0 nhận xét:
Đăng nhận xét